{"id":406,"date":"2021-06-11T08:38:00","date_gmt":"2021-06-11T06:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/?p=406"},"modified":"2021-06-15T12:55:18","modified_gmt":"2021-06-15T10:55:18","slug":"uroczystosci-patriotyczne-w-jasielu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/2021\/06\/11\/uroczystosci-patriotyczne-w-jasielu\/","title":{"rendered":"UROCZYSTO\u015aCI PATRIOTYCZNE W JASIELU"},"content":{"rendered":"\n

Na zaproszenie Starosty Kro\u015bnie\u0144skiego, Starosty Sanockiego, W\u00f3jta Gminy Ja\u015bliska, Nadle\u015bniczego Nadle\u015bnictwa Ryman\u00f3w, oraz Bieszczadzkiego ZR Z\u017bWP w Sanoku, Ko\u0142o nr 5 Z\u017bWP im. Bohater\u00f3w Stra\u017cnicy WOP Jasiel delegacja Nowej Lewicy na czele z Pos\u0142em na Sejm RP Wies\u0142awem Bu\u017cem, wiceprzewodnicz\u0105cym Zarz\u0105du Wojew\u00f3dzkiego Nowej Lewicy Jerzym Filipkiem, Sekretarzem Rady Wojew\u00f3dzkiej Gabrielem Zajdlem, oraz delegacjami zarz\u0105d\u00f3w i cz\u0142onk\u00f3w RP w Rzeszowie, Lesku, Sanoku i Kro\u015bnie uczestniczy\u0142a w\u00a0 uroczysto\u015bciach 76 rocznicy powstania Wojsk Ochrony Pogranicza oraz upami\u0119tniania 75 rocznicy poleg\u0142ych i zamordowanych \u017co\u0142nierzy WOP i funkcjonariuszy MO podczas Walk z bandami UPA w rejonie stra\u017cnicy Jasiel, a tak\u017ce uczczenia Kurier\u00f3w Beskidzkich ZWZ AK.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Delegacj\u0119 Nowej Lewicy przygotowa\u0142 Jerzy Filipek. <\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej zamieszczamy tekst okoliczno\u015bciowego referatu historycznego przygotowanego przez Pani\u0105 Iwon\u0119 Puchalik, kt\u00f3ry opisuje rys historyczny tego jak\u017ce wa\u017cnego miejsca. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Szanowni Pa\u0144stwo!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dniu dzisiejszym spotykamy si\u0119 w tym miejscu  by odda\u0107 ho\u0142d \u017co\u0142nierzom WOP, ofiarom  zbrodni  oddzia\u0142\u00f3w UPA w marcu 1946 roku. Ju\u017c 75 lat dzieli nas od tragicznych wydarze\u0144 o kt\u00f3rych  \u015bwiadcz\u0105 pomniki jak te\u017c pami\u0119\u0107 zachowana w \u015bwiadomo\u015bci ludzi.  W pierwszych powojennych latach gdy narody Europy cieszy\u0142y si\u0119 z zako\u0144czenia II  wojny, podnosz\u0105c swoje kraje ze zniszcze\u0144, w Polsce mia\u0142a miejsce wojna domowa. Szczeg\u00f3lnie  jej po\u0142udniowo -wschodnia cz\u0119\u015b\u0107  sta\u0142a si\u0119 aren\u0105 krwawych walk \u017co\u0142nierzy polskich z Ukrai\u0144cami. Przypomnijmy zatem kulisy jednej z najtragiczniejszych zbrodni kt\u00f3rej ofiarami stali si\u0119 \u017co\u0142nierze stoj\u0105cy na stra\u017cy polsko\u015bci tych ziem. Do wrze\u015bnia 1945 r. ochrona granic Polskich zajmowa\u0142y si\u0119 jednostki liniowe wojska, lecz kiedy rozkazem Naczelnego Dow\u00f3dcy Wojska Polskiego nr 0245 z 13 wrze\u015bnia 1945 roku, utworzono Wojska Ochrony Pogranicza obowi\u0105zek ten spocz\u0105\u0142 na nowej formacji. W naszych okolicach po\u0142udniowej granicy strzegli \u017co\u0142nierze z oddzia\u0142u  9 WOP  na obszarze 38 odcinka w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi\u0142y stra\u017cnice: Roztoki G\u00f3rne, Wola Michowa, Radoszyce, \u0141upk\u00f3w i Jasiel. Polacy borykali si\u0119 z ci\u0105g\u0142ymi atakami ze strony UPA, brakiem odpowiedniego zaopatrzenia w \u017cywno\u015b\u0107 i w\u0142a\u015bciwego zakwaterowania. Szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cka sytuacja mia\u0142a miejsce w rejonie plac\u00f3wki w Jasielu. \u017bo\u0142nierze kwaterowali w prywatnych zabudowaniach, znosili wrogo\u015b\u0107 okolicznej ludno\u015bci, nie mogli te\u017c nale\u017cycie patrolowa\u0107 powierzonego im odcinka z uwagi na liczne zasadzki i ci\u0105gle zrywan\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 telefoniczn\u0105 z dow\u00f3dztwem w Koma\u0144czy.  Ju\u017c 3 tygodnie po obsadzeniu jasielskiej plac\u00f3wki, 18 grudnia 1945 roku wieczorem, we wsi Wis\u0142ok Wielki, oddzia\u0142 UPA zatrzyma\u0142 dow\u00f3dc\u0119 stra\u017cnicy w Jasielu ppor. Jarockiego i kpr. J\u00f3zefa Stromiarza wracaj\u0105cych saniami z odprawy w Koma\u0144czy. \u017bo\u0142nierze zostali rozbrojeni, uprowadzeni i zagin\u0119li bez wie\u015bci. 24 grudnia w wiecz\u00f3r wigilijny sotnie UPA zaatakowa\u0142y t\u0119 stra\u017cnic\u0119, podpalaj\u0105c przy tym kilka zabudowa\u0144. Po  atakach wycofa\u0142y si\u0119. W marcu 1946 roku po doniesieniach o koncentracji du\u017cych si\u0142 banderowskich w tym rejonie dow\u00f3dztwo Dow\u00f3dztwo Okr\u0119gu Wojskowego Krak\u00f3w postanowi\u0142o ewakuowa\u0107 stra\u017cnice na zagro\u017conym  38 odcinku.   Dow\u00f3dca jasielskiej plac\u00f3wki chor. Papierzy\u0144ski, 17 marca wieczorem poinformowa\u0142 sztab komendy WOP w Zag\u00f3rzu o ruchach du\u017cych si\u0142 UPA w okolicach Jasiela i poprosi\u0142 o zezwolenie na wycofanie si\u0119 30 \u017co\u0142nierzy do Koma\u0144czy.W zwi\u0105zku z t\u0105 pro\u015bb\u0105, dow\u00f3dca komendy zag\u00f3rza\u0144skiej, mjr Jan Fro\u0142ow poleci\u0142 18 marca swojemu zast\u0119pcy por. Gierasikowi, przebywaj\u0105cemu na inspekcji w Koma\u0144czy, aby stworzy\u0142 grup\u0119 bojow\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 z cz\u0119\u015b\u0107i za\u0142\u00f3g stra\u017cnic w Koma\u0144czy, Radoszycach, \u0141upkowie, Woli Michowej oraz posterunku MO w Koma\u0144czy. Z grup\u0105 t\u0105 licz\u0105c\u0105 oko\u0142o 70 \u017co\u0142nierzy porucznik  Gierasik mia\u0142 przeprowadzi\u0107 akcj\u0119 ewakuacji jasielskiej plac\u00f3wki. Do Jasiela  przybyli o godz. 13-tej,19 marca o czym zameldowali telefonicznie Komendantowi Odcinka. O godz. 14-tej \u0142\u0105czno\u015b\u0107 ze stra\u017cnic\u0105 zosta\u0142a przerwana. Po spakowaniu ca\u0142ego maj\u0105tku stra\u017cnicy grupa zosta\u0142a rozkwaterowana grupami po 10-15 ludzi w okolicznych domach. Rano oko\u0142o godziny 7.30 20 marca  odby\u0142a si\u0119 zbi\u00f3rka oddzia\u0142\u00f3w do wymarszu po uprzednim wys\u0142aniu ubezpieczenia na stoki g\u00f3r.  Kiedy kolumna wysz\u0142a poza obr\u0119b wsi, nast\u0105pi\u0142 atak banderowc\u00f3w. By\u0142y to po\u0142\u0105czone sotnie „Chrina”, „Didyka” i „Myrona” licz\u0105ce oko\u0142o  od 500  do  1000 banderowc\u00f3w . \u017bo\u0142nierze otworzyli do wroga ogie\u0144 ze wszystkiej posiadanej broni, lecz wkr\u00f3tce zacz\u0119\u0142o brakowa\u0107 im amunicji. Po walce trwaj\u0105cej przesz\u0142o godzin\u0119  banderowcy wbiegli do wsi strzelaj\u0105c i zarzucaj\u0105c broni\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy granatami. Oficerowie i \u017co\u0142nierze nie maj\u0105c czym si\u0119  broni\u0107 zostali  zmuszeni do poddania si\u0119. Po rozbrojeniu, wszystkich zwi\u0105zano r\u0119ce drutem telefonicznym i odprowadzono w kierunku wsi Moszczaniec, gdzie w lesie zdj\u0119to ze wszystkich p\u0142aszcze i przeprowadzono, przes\u0142uchanie. Podczas walk zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy, kilkunastu zosta\u0142o rannych, trzem uda\u0142o  si\u0119 przedosta\u0107 do Czechos\u0142owacji. Reszta w sumie 94 ludzi ( w tym 6 oficer\u00f3w i 4 milicjant\u00f3w) zosta\u0142a wzi\u0119ta do niewoli. Por. Gierasik przed poddaniem si\u0119 przebra\u0142 si\u0119 w mundur zwyk\u0142ego \u017co\u0142nierza, mimo to rozpoznano go i razem z innymi oficerami oraz czw\u00f3rk\u0105 milicjant\u00f3w zosta\u0142 przez upowc\u00f3w zamordowany ko\u0142o le\u015bnicz\u00f3wki w Moszcza\u0144cu. Podoficer\u00f3w wraz z szeregowcami pod siln\u0105 eskort\u0105 zaprowadzono do Wis\u0142oka G\u00f3rnego. Tam zamkni\u0119to ich w jednej ze stod\u00f3\u0142. Przez ca\u0142\u0105 noc oficerowie ukrai\u0144scy analizowali zdobyte w stra\u017cnicy akta osobowe i dokumenty. \u017bo\u0142nierzy wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 w zwalczaniu UPA a tak\u017ce posiadaj\u0105cych sowieckie odznaczenia umieszczono na specjalnej li\u015bcie po czym  rozpocz\u0119to na nich egzekucj\u0119 strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy. Osob\u0105 kt\u00f3rej uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 \u015bmierci by\u0142 szeregowy Pawe\u0142 Sudnik, kt\u00f3ry wykorzystuj\u0105c posiadany spryt i kondycj\u0119 fizyczn\u0105 zdo\u0142a\u0142 uciec prze\u015bladowcom docieraj\u0105c do nieistniej\u0105cej ju\u017c wsi Wola Jaworowa niedaleko Woli S\u0119kowej. Po latach Pawe\u0142 Sudnik sta\u0142 si\u0119 literackim ogniomistrzem Kaleniem w powie\u015bci Jana Gerharda \u201e\u0141uny w Bieszczadach\u201d. Egzekucja podoficer\u00f3w i szeregowc\u00f3w  mia\u0142a miejsce na wzg\u00f3rzu Berdo  ko\u0142o Wis\u0142oka G\u00f3rnego. Spo\u015br\u00f3d pojmanych, 26 banderowcy wypu\u015bcili za\u015b 36 zosta\u0142o zamordowanych. Los pozosta\u0142ych jest nieznany, prawdopodobnie zostali zamordowani w innym miejscu.                    Dzisiaj po wielu latach od tamtych tragicznych wydarze\u0144 sk\u0142adaj\u0105c wie\u0144ce pod pomnikiem wyra\u017camy swoj\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i szacunek dla najwy\u017cszej ofiary w\u0142asnego \u017cycia  jak\u0105 z\u0142o\u017cyli  polscy \u017co\u0142nierze.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przy tej okazji pami\u0119tajmy by cieszy\u0107 si\u0119 z wolno\u015bci i pokoju. Lecz aby cieszy\u0107 si\u0119 tym darem, musimy zna\u0107 drog\u0119 do tych wa\u017cnych dla  naszego narodu warto\u015bci. Zachowujmy wi\u0119c i przekazujmy pami\u0119\u0107 o tych \u017co\u0142nierzach, kt\u00f3rzy polegli lub zostali zamordowani w tamtych dramatycznych czasach, bo pami\u0119\u0107 b\u0119dzie przestrog\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/em><\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Na zaproszenie Starosty Kro\u015bnie\u0144skiego, Starosty Sanockiego, W\u00f3jta Gminy Ja\u015bliska, Nadle\u015bniczego Nadle\u015bnictwa Ryman\u00f3w, oraz Bieszczadzkiego ZR Z\u017bWP w Sanoku, Ko\u0142o nr<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":414,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dzialania-lokalne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=406"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":430,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406\/revisions\/430"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}