{"id":687,"date":"2022-06-10T11:43:00","date_gmt":"2022-06-10T09:43:00","guid":{"rendered":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/?p=687"},"modified":"2022-06-11T11:43:48","modified_gmt":"2022-06-11T09:43:48","slug":"historia-jest-nauczycielka-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/2022\/06\/10\/historia-jest-nauczycielka-zycia\/","title":{"rendered":"Historia jest nauczycielk\u0105 \u017cycia?"},"content":{"rendered":"\n

W III RP lewica odda\u0142a bez walki histori\u0119. Ekipie postpzprowskiej trudno by\u0142o tworzy\u0107 jak\u0105\u015b narracj\u0119, kt\u00f3ra by nie by\u0142a kulawa i wstydliwa.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Od Herodota zapisywano dzieje ludzkich czyn\u00f3w. Bohaterskich, wspania\u0142ych, wielkich, ale te\u017c tych pod\u0142ych, z\u0142ych i przynosz\u0105cych ha\u0144b\u0119 i wstyd. Skutki takich dzia\u0142a\u0144 zawsze by\u0142y wykorzystywane mniej lub bardziej propagandowo, bo przecie\u017c \u201ehistori\u0119 pisz\u0105 zwyci\u0119zcy\u201d, \u201evae victim\u201d, \u201ekto nie zna swojej historii, ten b\u0119dzie na ni\u0105 skazany\u201d etc.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego historia jest odtwarzana w specyficznej zaw\u0119\u017conej formule, po pierwsze do aspektu wielko\u015bci, nie uczymy si\u0119 przecie\u017c o przeci\u0119tnym ch\u0142opie folwarcznym z XVIII wieku, robotniku z \u0141odzi czy Manchesteru, nie uczymy si\u0119 nawet o bogatym kupcu sprzedaj\u0105cym swe towary w sk\u0142adzie Hanzy w Bergen, uczymy si\u0119 o wielkich tego \u015bwiata, przez co rozumiemy ca\u0142\u0105 plejad\u0119 w\u0142adc\u00f3w, tyran\u00f3w, uzurpator\u00f3w, morduj\u0105cych si\u0119 z zawzi\u0119to\u015bci\u0105, wysy\u0142aj\u0105cymi ca\u0142e spo\u0142eczno\u015bci na zatracenie, tylko po to, aby przej\u015b\u0107 do historii. Drugim ogranicznikiem jest nacjonalizm \u2013 ten XIX wieczny wynalazek skutecznie skanalizowa\u0142 histori\u0119 w orbicie polityki i ta sta\u0142a si\u0119 ni mniej, ni wi\u0119cej tylko instrumentem propagandy i \u015bwieck\u0105 form\u0105 quasi religijnego dogmatyzmu.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze w XVIII wieku Krasicki poddawa\u0142 krytyce taki spos\u00f3b podawania historii pisz\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

\u201eCzas znika, mija przesz\u0142o\u015b\u0107, wiek niezwrotnie bie\u017cy,<\/p>\n\n\n\n

A wyst\u0119pk\u00f3w szkaradno\u015b\u0107 lub cnoty przyk\u0142ady,<\/p>\n\n\n\n

Te obrzyd\u0142e, te \u015bwi\u0119te zostawuj\u0105 \u015blady.\u201d<\/p>\n\n\n\n

W XIX wieku nadchodzi jednak dost\u0119p do wiedzy i nauka historii zaczyna biec dwutorowo: w zaciszu akademii pojawia si\u0119 krytyka historyczna oparta na analizie fakt\u00f3w i \u017ar\u00f3de\u0142, jednak w powszechnym u\u017cyciu pojawia si\u0119 wersja \u201ead usum proprium\u201d, pe\u0142na uproszcze\u0144, p\u00f3\u0142prawd i propagandowego wodolejstwa okraszonego gigantyczn\u0105 ilo\u015bci\u0105 emocjonalno\u015bci, zaczyna ona odgrywa\u0107 rol\u0119 ba\u0142amutnego zlepku sprzedawanego bez recepty placebo \u201eku pokrzepieniu serc\u201d. Powie\u015bci historyczne \u2013 tak modne w tamtych czasach \u2013 buduj\u0105 r\u00f3wnie zafa\u0142szowany, co trwa\u0142y obraz narod\u00f3w, kt\u00f3re bohatersko sz\u0142y przez czasy dawne. Mit romantyczny dzi\u015b jest trudny do wykorzenienia, gdy\u017c politykom \u0142atwo go sprzeda\u0107 i budowa\u0107 swoje ego na \u201ewielko\u015bci historii\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, w XX wieku historia upraszczana sta\u0142a si\u0119 broni\u0105 masowego ra\u017cenia, zamieniana w polityk\u0119 historyczn\u0105, w takiej postaci trafi\u0142a do podr\u0119cznik\u00f3w szkolnych, a narracja zobiektywizowana zosta\u0142a porzucona na rzecz politycznej \u201epulp fiction\u201d. To nie tylko totalitaryzmy wykorzystywa\u0142y taki spos\u00f3b opowie\u015bci, Churchill mia\u0142 powiedzie\u0107 \u201eHistoria b\u0119dzie dla mnie \u0142askawa, poniewa\u017c mam zamiar j\u0105 napisa\u0107\u201d, co pokazuje, jak instrumentalnie traktowali j\u0105 politycy demokratyczni.<\/p>\n\n\n\n

Czasy powojenne nie pomaga\u0142y, bo obydwa obozy zaprz\u0119g\u0142y swoje historie do produkcji, kt\u00f3ra mia\u0142a na pokolenia stworzy\u0107 dychotomiczny obraz rywalizacji i wyt\u0142umaczy\u0107 czemu my jeste\u015bmy super, a oni to z\u0142ole.<\/p>\n\n\n\n

W tym zalewie pop-historii pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze jask\u00f3\u0142ki \u2013 podr\u0119cznik niemiecko-francuski, na\u015bwietlaj\u0105cy konflikty z dwu stron, pojawia si\u0119 rewolucja w edukacji i wychowaniu, lata 60-te przynosz\u0105 powiew \u015bwie\u017co\u015bci. W ko\u0144cu coraz g\u0142o\u015bniej o \u201emilcz\u0105cej cz\u0119\u015bci historii\u201d czyli herstory.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowo\u015bci nas omija szerokim \u0142ukiem, pa\u017adzierzowe czasy Gomu\u0142ki i propaganda sukcesu Gierka to nie s\u0105 czasy na nauk\u0119 historii zgodn\u0105 z zasadami obiektywizmu historycznego. Wtedy w podr\u0119cznikach kr\u00f3luj\u0105 mity i mitotw\u00f3rcze fantazmaty. Gierkowi potrzeba by\u0142o \u0142atki na coraz bardziej dziuraw\u0105 i odlepion\u0105 sloganoz\u0119 komunistyczn\u0105. Dlatego legendy, podania, mity i polityka historyczna mocno podbijaj\u0105 b\u0119benek. St\u0105d te\u017c cenne staj\u0105 si\u0119 \u201etajne komplety\u201d z historii prowadzone przez \u015brodowiska opozycji, na kt\u00f3rych nie tylko zape\u0142nia si\u0119 \u201ebia\u0142e plamy\u201d, ale cz\u0119\u015bciej uczy si\u0119 historii poprzez pytania i odpowiedzi, ot heurystyka.<\/p>\n\n\n\n

Niestety w czasach transformacji zapomniano o metodach nauczania, bo wa\u017cniejsze by\u0142o wprowadzanie nowej historii. Mia\u0142a by\u0107 obiektywna, nacechowana wra\u017cliwo\u015bci\u0105 i \u0142\u0105cz\u0105ca, a nie wykluczaj\u0105ca. Od po\u0142owy lat 90 obserwuj\u0119 jednak coraz wi\u0119ksze obni\u017canie presti\u017cu historii, zdaje j\u0105 coraz mniej abiturient\u00f3w, kierunki zwi\u0105zane z histori\u0105 prze\u017cywaj\u0105 regres, a kombinowanie kolejnych MEN\u00f3w przy tre\u015bciach nauczanych, dok\u0142ada cegie\u0142k\u0119 do muru, za kt\u00f3rym kryje si\u0119 tajemnica przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W XXI wieku wida\u0107 jak bardzo historia staje si\u0119 w naszym kraju narz\u0119dziem propagandy. Niestety, prawica wykorzystuje bezrefleksyjnie narz\u0119dzia, jakie dosta\u0142a od poprzednik\u00f3w. Mitotw\u00f3rczo\u015b\u0107 i przek\u0142amania wida\u0107 w pracach IPN, dysponuj\u0105cego gigantycznymi \u015brodkami na badania. Pokazywanie jednostronnego \u015bladu przesz\u0142o\u015bci, metody podaj\u0105ce w szkole, prze\u0142adowanie i fetyszyzacja niekt\u00f3rych temat\u00f3w \u2013 to wszystko t\u0119\u017ceje w coraz bardziej g\u0119stniej\u0105cym sosie pe\u0142nym ahistorycznych absurd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W III RP lewica odda\u0142a bez walki histori\u0119, ekipie postpzprowskiej trudno by\u0142o tworzy\u0107 jak\u0105\u015b narracj\u0119, kt\u00f3ra by nie by\u0142a kulawa i wstydliwa. Lewica niepostkomunistyczna okaza\u0142a si\u0119 ma\u0142o lewicowa i z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 karalucha podjada\u0142a \u201eresztki z pa\u0144skiego\u201d neoliberalnego sto\u0142u. Neoliberalne centrum traktowa\u0142o histori\u0119 jako \u201ezapchajdziur\u0119\u201d oraz kompletnie niepotrzebny i nie\u017cyciowy przedmiot, bo kraj si\u0119 reformowa\u0142, transformowa\u0142 i bogaci\u0142. Potrzeba by\u0142o in\u017cynier\u00f3w i mened\u017cer\u00f3w. Puch\u0142y uczelnie od nowych kierunk\u00f3w, gor\u0105czka studiowania okaza\u0142a si\u0119 na tyle efektowna, \u017ce nikt ju\u017c nie patrzy\u0142 na poziom wypuszczanych \u201enowych elit\u201d, dla kt\u00f3rych albinos to takie plemi\u0119 gdzie\u015b w Australii, a Schopenhauer to Chopin Hower. Pokolenie wy\u017cu \u201edwudziestego stopnia zasilania\u201d zape\u0142ni\u0142o rosn\u0105ce ilo\u015bci miejsc na Wy\u017cszych Szko\u0142ach Gotowania Wody Na Gazie, nikt nie zwraca\u0142 uwagi na jako\u015b\u0107, bo rosn\u0105ce bezrobocie mo\u017cna by\u0142o \u0142atwo ukry\u0107 przez par\u0119 lat. Potem Unia przyj\u0119\u0142a z ochot\u0105 ca\u0142\u0105 mas\u0119 magistr\u00f3w, kt\u00f3rzy sfrustrowani siedzieli na \u201ekuroni\u00f3wkach\u201d, bo okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nikt ich nie chce.<\/p>\n\n\n\n

Historia wi\u0119c nie mia\u0142a wtedy dobrego czasu, szkoda by\u0142o po\u015bwi\u0119ca\u0107 \u017cycie dla przesz\u0142o\u015bci, skoro Fukuyama og\u0142osi\u0142 koniec historii.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do szko\u0142y, tutaj coraz wyra\u017aniej wida\u0107 by\u0142o, wraz z nowymi pomys\u0142ami nowych w\u0142adz, jak nie wiadomo co zrobi\u0107 z histori\u0105. W ko\u0144cu zrobiono to co by\u0142o najgorsze, pozwolono, aby rozpocz\u0119ta w XIX wieku walka \u201eLelewela\u201d z \u201eKraszewskim\u201d zosta\u0142a zagarni\u0119ta przez klechdy i mity. Pe\u0142en patosu, subiektywnych hase\u0142, kalkuj\u0105cy propagand\u0119 PRL-owsk\u0105, z zamienionymi bohaterami, z wymy\u015blonymi napr\u0119dce sztampowymi i nieprawdziwymi poj\u0119ciami \u2013 \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych, Narodu \u201eSprawiedliwych\u201d etc.<\/p>\n\n\n\n

\u0141atwo\u015b\u0107, z jak\u0105 narzucono takie sloganowe nauczanie, jest zastanawiaj\u0105ca, szczeg\u00f3lnie gdy metodologia pracy badawczej, dzia\u0142ania w terenie i powszechny dost\u0119p do \u017ar\u00f3de\u0142 powinien skutkowa\u0107 odwrotnymi dzia\u0142aniami \u2013 niestety posz\u0142o po bandzie.<\/p>\n\n\n\n

Dop\u00f3ki zatem w szkole nie zarzuci si\u0119 nauczania ex cathedra, \u0142adowania narracji subiektywnej i programowej \u201ebiegunki\u201d, to niestety niewiele b\u0119dzie mo\u017cna zmieni\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Narz\u0119dzia, kt\u00f3rymi dysponuje nauczyciel to dalej g\u0142\u00f3wnie tablica i kreda. Tak wi\u0119c tkwimy w erze kredy i zapominamy, jak si\u0119 mezozoiczna era sko\u0144czy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Przylecia\u0142 kawa\u0142ek ska\u0142y \u2013 spad\u0142 i pozamiata\u0142.<\/p>\n\n\n\n

A my mo\u017cemy ju\u017c tylko si\u0119 przygl\u0105da\u0107, jak nadlatuje, bo zabrano nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 kreowania rzeczywisto\u015bci, zabrano nam decyzyjno\u015b\u0107, a w czasie strajku zabrano nam godno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Opublikowane przez spojnik.eu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W III RP lewica odda\u0142a bez walki histori\u0119. Ekipie postpzprowskiej trudno by\u0142o tworzy\u0107 jak\u0105\u015b narracj\u0119, kt\u00f3ra by nie by\u0142a kulawa i wstydliwa. Od Herodota zapisywano dzieje ludzkich czyn\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":688,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[27,10],"tags":[],"class_list":["post-687","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ludzie-lewicy","category-publicystyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=687"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":689,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/687\/revisions\/689"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/podkarpackalewica.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}