Kiedy Ziobro i Romanowski wrócą do Polski? Azyl na Węgrzech kluczową barierą
Sprawa Zbigniewa Ziobry i Marcina Romanowskiego przebywających na Węgrzech ponownie budzi duże emocje polityczne. Choć pojawiają się deklaracje o możliwości zmiany ich sytuacji, rzeczywistość prawna i polityczna pokazuje, że w najbliższym czasie przełomu raczej nie będzie.
Podczas konferencji prasowej węgierski polityk Peter Magyar podkreślił, że Węgry nie powinny być „bezpieczną przystanią dla osób ściganych międzynarodowym listem gończym”. Jego słowa wywołały dyskusję także w Polsce, jednak na dziś mają one bardziej charakter politycznej deklaracji niż realnej zapowiedzi szybkich działań.
Azyl chroni przed ekstradycją
Kluczowym elementem całej sprawy jest fakt, że zarówno Zbigniew Ziobro, jak i Marcin Romanowski objęci są ochroną azylową na Węgrzech. Do czasu jej ewentualnego cofnięcia nie ma praktycznej możliwości ich wydania Polsce.
Sytuację dodatkowo komplikuje przyjęta w grudniu 2025 roku przez węgierski parlament regulacja określana jako „Lex Ziobro”. Przepisy te wyłączają możliwość wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec osoby, której przysługuje azyl polityczny. Oznacza to, że nawet wydanie ENA przez polski sąd nie przyniesie skutku, dopóki status azylowy pozostaje w mocy.
Kluczowe daty: zmiana rządu na Węgrzech
Zmiany w tej sprawie mogą być uzależnione od sytuacji politycznej na Węgrzech. Nowy parlament może rozpocząć pracę około 12 maja 2026 roku, co otworzy drogę do powołania nowego rządu. Do tego czasu władzę nadal sprawuje Viktor Orbán, a obowiązujące decyzje – w tym dotyczące azylu – pozostają bez zmian.
Dopiero ewentualna zmiana rządu i cofnięcie azylu mogłyby uruchomić dalsze procedury prawne, w tym rozpatrzenie wniosku o ekstradycję przez węgierski sąd.
Europejski Nakaz Aresztowania nadal w zawieszeniu
Istotnym elementem jest także brak wydanego Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec Zbigniewa Ziobry. Choć prokurator wystąpił z takim wnioskiem do Sądu Okręgowego w Warszawie już 10 lutego 2026 roku, do dziś nie został on rozpatrzony, a termin posiedzenia nie został wyznaczony.
W praktyce oznacza to, że obecnie Ziobro jest ścigany wyłącznie na terenie Polski na podstawie listu gończego, co znacząco ogranicza skuteczność działań organów ścigania.
„Paszport genewski” daje dodatkowe możliwości
Status azylowy daje obu politykom również możliwość posługiwania się tzw. paszportem genewskim. Dokument ten – wydawany na podstawie Konwencji Genewskiej – umożliwia podróżowanie do innych państw, o ile uzyskają odpowiednią wizę.
W praktyce oznacza to, że przy spełnieniu formalności mogą oni legalnie przemieszczać się również poza Węgry, co dodatkowo utrudnia skuteczne egzekwowanie odpowiedzialności prawnej.
Potrzebne zmiany systemowe
Rząd zapowiedział już działania mające usprawnić funkcjonowanie Europejskiego Nakazu Aresztowania. Projekt odpowiedniej ustawy został przyjęty i jest obecnie procedowany w Sejmie. Zmiany mają przyspieszyć postępowania i zwiększyć skuteczność ścigania osób podejrzanych.
Polityczne deklaracje a realne działania
Choć pojawiają się mocne deklaracje o konieczności rozliczenia polityków PiS, realna droga do ich sprowadzenia do Polski pozostaje skomplikowana i uzależniona od wielu czynników – zarówno prawnych, jak i politycznych.
Najbliższe tygodnie mogą przynieść odpowiedzi na pytania, które coraz częściej pojawiają się w debacie publicznej: czy i kiedy Zbigniew Ziobro oraz Marcin Romanowski staną przed polskim wymiarem sprawiedliwości.
